انواع اسکار (جای زخم) و روشهای نوین درمان آنها
اسکار یا جای زخم یکی از شایعترین مشکلات پوستی است که میتواند پس از جوش، جراحی، بخیه، سوختگی، حوادث یا حتی تزریقات روی پوست باقی بماند. اگرچه اسکارها معمولاً خطری برای سلامت جسمی ندارند، اما از نظر زیبایی، اعتمادبهنفس و کیفیت زندگی افراد تأثیر قابلتوجهی میگذارند.
خبر خوب این است که امروزه با پیشرفت روشهای درمانی مانند سابسیژن، لیزرهای ترکیبی (فوتونا، CO2 و اربیوم)، تزریق دارو و ژل میتوان بخش عمدهای از اسکارها را بهطور مؤثر درمان یا بسیار کمرنگ کرد.
در این مقاله، به بررسی انواع اسکار و بهترین روش درمان هر نوع میپردازیم.
اسکار چیست و چرا ایجاد میشود؟
اسکار نتیجهی طبیعی فرآیند ترمیم پوست پس از آسیب است. زمانی که لایههای عمیق پوست آسیب میبینند، بدن برای ترمیم، کلاژن تولید میکند. اگر این ترمیم:
- بیش از حد باشد : اسکار برجسته یا گوشتی
- کمتر از حد طبیعی باشد : اسکار فرورفته یا حفرهای
- نامنظم باشد : اسکار قابل مشاهده و ناهماهنگ
نوع اسکار به عواملی مثل عمق آسیب، ژنتیک، محل زخم، مراقبتهای بعدی و مهارت پزشک بستگی دارد.
اسکار جای جوش (Acne Scar)
اسکار جای جوش یکی از شایعترین انواع اسکار است که معمولاً روی صورت، گونهها، پیشانی یا چانه دیده میشود. این اسکارها اغلب بهصورت فرورفته، ناهموار یا حفرهای ظاهر میشوند.
بهترین روش درمان اسکار جای جوش
درمان مؤثر اسکار آکنه معمولاً نیازمند روش ترکیبی است:
اول: سابسیژن
سابسیژن با آزاد کردن بافتهای فیبروتیک زیر پوست، باعث بالا آمدن اسکارهای فرورفته میشود و پایهی درمان اسکار آکنه محسوب میشود.
دوم: لیزر ترکیبی (فوتونا + CO2 + اربیوم)
- لیزر CO2 فرکشنال: بازسازی لایههای عمیق پوست
- لیزر اربیوم: صافسازی سطح پوست
- لیزر فوتونا: تحریک عمیق کلاژنسازی و جوانسازی
مدت زمان درمان
درمان اسکار جای جوش معمولاً حدود ۶ ماه زمان میبرد و شامل چند جلسه درمانی است تا پوست فرصت ترمیم و کلاژنسازی کامل را داشته باشد.
اسکار گوشتی یا برجسته (Hypertrophic / Keloid Scar)
این نوع اسکار زمانی ایجاد میشود که پوست بیش از حد کلاژن تولید کند و در نتیجه، گوشت اضافی روی ناحیه زخم شکل بگیرد. اسکار گوشتی ممکن است:
- برجسته
- سفت
- دردناک یا خارشدار باشد
روش درمان اسکار گوشتی
درمان این نوع اسکار کاملاً پزشکمحور و مرحلهای است:
اول: تزریق داخل ضایعه
تزریق دارو (معمولاً کورتیکواستروئیدها) باعث:
- کاهش حجم اسکار
- نرم شدن بافت
- جلوگیری از رشد مجدد گوشت اضافی میشود
دوم: لیزرCO2 یا اربیوم (در صورت نیاز)
پس از کاهش حجم اسکار و با تشخیص پزشک:
- لیزر CO2 یا اربیوم برای صافسازی سطح پوست استفاده میشود
- لیزرها با تحریک کلاژنسازی، روند ترمیم را سریعتر و یکنواختتر میکنند
اسکار جای بخیه و جراحی
این نوع اسکارها ناشی از بخیههای جراحی زیبایی یا درمانی هستند، از جمله:
- لیپوماتیک
- ابدومینوپلاستی
- لیفت سینه
- پروتز سینه
- ماموپلاستی (کوچک کردن یا بزرگ کردن سینه)
- ژنیکوماستی آقایان
- بخیه سزارین
- بخیه ناشی از تصادفات و حوادث
درمان اسکار جراحی
نوع درمان به سن اسکار، عمق بخیه و واکنش پوست بستگی دارد:
- لیزر CO2 یا اربیوم برای کاهش خط بخیه
- لیزر فوتونا برای بهبود رنگ و بافت پوست
- در برخی موارد تزریق دارو یا مزوتراپی ترمیمی
هدف درمان، کمرنگ شدن اسکار، همسطح شدن پوست و طبیعی شدن ظاهر ناحیه است.
اسکار فرورفته یا حفرهای (Atrophic Scar)
اسکارهای حفرهای زمانی ایجاد میشوند که بافت زیر پوست از بین رفته و پوست به داخل فرو میرود. این نوع اسکار بیشتر در:
- جای جوشهای شدید
- زخمهای عمیق
- برخی جراحیها دیده میشود
روش درمان اسکار حفرهای
موثرترین درمان، روش ترکیبی است:
اول: سابسیژن
برای آزادسازی چسبندگیهای عمقی و بالا آوردن کف اسکار
دوم:لیزر ترکیبیCO2 و اربیوم
- بازسازی لایههای عمیق
- صاف شدن سطح پوست
- تحریک قوی کلاژنسازی
سوم: تزریق ژل (در برخی افراد)
در مواردی که عمق اسکار زیاد باشد، پزشک ممکن است:
- تزریق ژل را برای پر کردن ناحیه تجویز کند
- این روش معمولاً مکمل درمان لیزر است، نه جایگزین آن
نقش لیزرهای ترکیبی در درمان اسکار
لیزرهای ترکیبی مانند CO2، اربیوم و فوتونا با:
- تحریک تولید کلاژن
- بهبود بافت و رنگ پوست
- افزایش سرعت ترمیم
نقش کلیدی در درمان اسکارهای مقاوم دارند و نتایج آنها تدریجی اما ماندگار است.
جمعبندی
اسکارها انواع مختلفی دارند و هیچ درمان واحدی برای همه اسکارها وجود ندارد. تشخیص نوع اسکار و انتخاب روش درمانی مناسب توسط پزشک متخصص، مهمترین عامل موفقیت درمان است.
امروزه با روشهایی مانند سابسیژن، لیزرهای ترکیبی، تزریق دارو و ژل میتوان بیشتر اسکارها را بهطور مؤثر درمان کرد و ظاهر پوست را تا حد زیادی بهبود داد.
در نهایت شما عزیزان می توانید برای اخذ نوبت حضوری با پزشک متخصص ما در کلینیک تخصصی پوست و موی ایرسا، و اطلاع از بهترین روش درمانی متناسب با نوع عارضه پوستی شما، از طریق تماس تلفنی با شماره های ثابت مندرج در صفحه تماس با ما یا تلفن همراه و واتساپ شماره 09309172070 با مشاورین ما تماس حاصل فرمایید و در صورت تمایل پس از ارائه توضیحات جهت رزرو نوبت در کلینیک پوست، مو و زیبایی ایرسا در شیراز اقدام فرمایید.
